Ajanslar

Manajans

1973 Ağustos olmalı. ODTÜ İşletme Master’ını tamamladıktan sonra, sınıf arkadaşlarımla hep beraber İş Bankası Eğitim Müdürlüğüne girmek yerine, ‘Metin Yazarı’ ilanına başvurduğum Eli Acıman’ın işe almasıyla yetiştirilmek üzere Manajans’a girdim. Eylül’de çalışmaya başladım.
Kaça geçinirim hesaplayıp istediğim 3000 TL (!) için ‘yeni mezunlara böyle paralar vermiyoruz ama sana vereceğim paşa’ diyen usta Eli Acıman’a borçluyum bu sektöre girişimi. Bir kreatif tercihine küsüp ajansından ayrılmama rağmen beni hep sevmiştir. Minnetle anıyorum.

Beni Nazar Büyüm’le çalışmaya verdiler. (Hulki Aktunç da diğer odada Zafer Ataylan ile çalışıyordu.) İlk işlerim, film terimleri listesini Türkçeye çevirmek, yeni kurulan yapım şirketine Manavizyon adını koymak, DYO ‘boyada birinci’ sloganını yazmak, AEG Mutfakta İlk Tango ilanını ve filmini yazmak, İzmir Tolga ve Nazar Büyüm’le birlikte Uluslararası Ticaret Odası Reklam Ahlak Yasasını Türkçeye çevirmek…

Nazar Büyüm bana Manajans’ta abilik ve ustalık etmiştir.

Fulmar 1974 - 1976

Eli Acıman’ın bir kreatif tercihine bozulup Manajans’tan ayrıldıktan sonra, ODTÜ İdariden hayal meyal hatırladığım Murat Ertuğ’un başına geçtiği
Fulmar Trost ajansına girdim. Beni almak için, Manajans maaşımın iki katını verdilerdi…

Aynı atılımda, Tunç Başaran ve Ümit Gülsoy film işine; Sinan Baykurt grafik atölyesinin başına alınmıştı. Turyağ gibi büyük bazı müşteriler uzunca süre iyi götürüldü. Kısa dönem askerlik yapıp döndüm. Ertuğ ajanstan ayrılınca kurucular Doğan Gündüz ve Muammer Erol’a ‘yönetimi bana verin’ dedim ama olmadı. Doğan abi (öyle derdik) vermek isterdi ama Muammer Erol olumlu bakmadı bence.

Ajans Ada 1976 - 1978

Nazar Büyüm aradı. O, Ersin Salman, Zafer Ataylan ve Hasan Parkan’ın kurduğu Ajans Ada büyüyordu. Metin Yazarı olarak Ada’ya katılmamı istedi.
Grafik bölümünün başına Aydın Ülken de aynı dönemde geldi.

Ada televizyon ve basın reklamlarında yeni bir soluk getiren bir ajans oldu.
Efsane işlerin başında Efes Pilsen geliyor tabii. “Bira, bu kapağın altındadır” bugün hala akla ilk gelen slogan. Kampanyayı birlikte çalıştık ama sloganı
bu haliyle öneren benim. Diğer unutulmaz iş Jill çoraplarının lansmanı. Onun da sloganı bendenize ait. Keza “Kalebodur: Seramik budur.”

Ajans patronlarının bir dönemki çalışma tercihlerine bir tepki olarak ben, Murat Bebiroğlu, Aydın Ülken ayrıldık ve İzmir Tolga’nın da Manajans’tan gelip katılmasıyla Birleşik Reklamcılar Ltd. ajansını kurduk.

Birleşik Reklamcılar 1978 - 1983;

Birleşik Reklamcılar tarzı olan bir ajanstı. Borusan, Schweppes, Merbolin, Pamukbank, Ülker, Milliyet, Komatsu, Aroma, Milliyet Gazetesi, Genborsa
gibi müşterilere çok etkili işler yaptık.

Birleşik Reklamcılar, kuruluşundaki sermayenin oluşumu bakımından belki de dünyada tektir: Murat Bebiroğlu’nun liseden sınıf arkadaşlarının biriktirdiği ve ona emanet ettiği bir parayla kurulduk. Onların payını ve haklarını Murat Bebiroğlu temsil etti. Borcumuzu layıkıyla ödedik ve sıkı dostlar edindik. Ajansın tarzı vardı ama ortakların iş yapma tarzları giderek uymayınca, ben ayrıldım.

Murat Bebiroğlu da ‘birlikte geldik, birlikte gideriz’ dedi ve benimle geldi.

Markom / Leo Burnett 1983 - 1994

Murat Bebiroğlu “bu işi biliyoruz, başka ne kuracağız” dediği için, tekrar giriştik. Bize, -Bülent Erkmen’in tanıştırdığı- Emre Senan ve “Birleşik Reklamcıları kurarken haber vermediniz, bu sefer ben de gelicem” diyen Ayhan Cecan katıldı. Emre Yorum’dan, Ayhan abi iki ortağından biri olduğu Ajanstür’den geliyordu.

Markom adının hikayesi de şöyle: O dönemin yeni bakışı “marketing communications” kısaltması olan mar-com öncelikle. Ama gizliden gizliye, çok okuduğum ve çok doğru bulduğum David Ogilvy’nin ajansı O&M’in harflerini içeriyordu. Ogilvy’yi ajansa ortak etme hayallerini Ada’da bile kurmuştum. (Uluslararası ortaklıkların ne koşullarda mümkün olduğunu daha sonra öğreniyor insan.)

Ayhan Cecan’ın eski işlerinden Arca için -daha halılarımız döşenmedenbir güzel ilan yaptık, Markom’un ilk dikkat çeken işidir. Daha sonra Kelebek
Mobilya (Sadettin Davran’ı dostlukla analım), Avis, Ülker, Fab (Başer-Colgate), Planters, Nasaş, Türk Telekom, Pfizer, Peugeot işleri yaptık.

Bir gün Eli Acıman aradı ve Leo Burnett’in Türkiye bir ajans aradığını, benim ve Markom’un adını verdiğini söyledi. Sonuçta, görüşmeler, sunumlar, vs sonrasında Leo Burnett bizi seçti ve Kasım 1986’de fiilen çalışmaya başladık. Ana müşteri Philip Morris, güncel markalar Marlboro ve Türkiye pazarına yeni girecek Parliament idi. 1987 başında resmen ortak olduk. LB müşterilerinden Procter & Gamble için çalışmaya başladık. Alo ve Rejoice için unutulmaz işler yaptık.

Ayrıntısını başka kitaplarda anlattığım ajans içi nedenlerle, 1994 Ocak ayında “adımı tabeladan indiriyorum” dedim, ayrıldım. Kurucu ve kadim ortağım Murat Bebiroğlu çok daha önce ayrılmıştı, iyi gitmeyen bir matbaa işi kurmuştu.

KLAN 1994 - 2004

Bir gün, Reklamcılar Derneğinden tanıştığımız Cin Kapancı “kahve içelim, konuşalım” dedi. Kahveler içtik, içtik, konuştuk konuştuk. M/LB zamanında Çamlıca’nın danışmanıyken tanıştığımız ve“ajans kuralım” diye peşimde olan Levent Erden’i de resme dahil ederek, Kapancı’nın eski ajansının ofisinde bir
ajans kurmaya giriştik. Murat Bebiroğlu’nu matba işinden kurtarıp, yeni ajansın finans işlerini yöneten ortağı olmaya ikna ettim. Reklamcılık adlı ajansından ayrılıp bir grafik atölye kurmaya niyetlenen Emre Senan’ı da: Grafikten sorumlu ortağımız oldu.

Bir gün ajansa isim çalışırken, bir telefon bağlandı. Ben telefondayken diğer ortakların çıkardığı adı hemen benimsedik: KLAN olduk, haber olduk. Dream team gibiydik. Ama KLAN dünyadaki ve ülkedeki çeşitli ekonomi krizlerini başarıyla atlatıp hayatta kaldıysa, bunu rahmetli Bebiroğlu’nun sağlamcı ama gerçekçi finans yönetimine ve ona tam güvene borçluyuz.

M/LB’deyken tanıştığımız P&G Brand Manager’lardan Esra Demirsoy ajans arayan EURO RSCG’ye (şu Seguela’nın ajansı) sağolsun bizi önermiş. Ajansı ziyarete gelen -Gareth Simpson’du galiba- koca günün sonunda ‘yönetime sizinle ortak olmamızı önereceğim diyerek gitti. Görüşmeler, sözleşmeler vs sonrasında KLAN EURO RSCG olduk.

Kimlere çalışmadık ki! P&G, Philips, Peugeot, Pifizer, Uno, Banvit, Ülker, Hürriyet, Vestel, Akmekez, Alcatel, Coca Cola Light, Cine 5, Mayadrom, Evyap, Commercial Union, Finansbank, Dışbank, Çamlıca, İMKB, Bil’s, CNN Türk, D&R, Kanal D, Groupe Schneider, BMC, Intel, Hunca, Temsa…

Mahi Mahi 2004

KLAN EURO RSCG’de rasyonel ve dostane bir karar veriyoruz ve Cin Kapancı ile ben ayrılıyoruz.

Cin ve ben, ‘bir daha ajans kurmayacağız’ sözü veriyoruz birbirimize, sözümüzü sonuna kadar tutuyoruz. Ama, ’Markalaştırma sürecinin her aşaması için yaratıcı hizmetler’ verecek bir danışmanlık şirketi kuruyoruz. (Mahi Mahi adının kerameti bu markalaştırma ve hizmetler yani). Sarsılmaz yol arkadaşlarımız tasarımcı Çiğdem Özovalı ve ofisimizin yöneticisi Şerife İnamlı (Kart) ile müthiş keyifli işler yapıyoruz:

Balkovan, Balparmak, Banat, Başak Groupama, Binbir Çiçek, Dost Enerji, EgeMeze, Erkunt Traktör, HSBC, İzmir Ekonomi Üniversitesi, İzmir Türk Koleji, Karel, Komşufırın, Kurukahveci Mehmet Efendi, Lades, MareNostro, Matraş, Ofçay, ODTÜ Ankara ve Kuzey Kıbrıs Kampüsü, ODTÜ Teknokent, Pfizer (kardiyovasküler ürün grubu), Polisan, Şey (Banat üretimi prezervatif), Uno Ekmek…

2012’de İstanbul’dan uzaklaşma izni istiyorum ve ayrılıp Alaçatı’daki evimde yaşamaya, İzmir Ekonomi Üniversitesine daha kolay gidip gelmeye başlıyorum